Cache & Redis Cơ bản

Thêm cache thường là cách nhanh nhất để giảm tải database. Đổi lại, hệ thống có thêm một bản sao dữ liệu, và mọi câu hỏi khó đều xoay quanh bản sao đó: cập nhật lúc nào, ai chịu trách nhiệm khi nó sai, chuyện gì xảy ra khi nó biến mất đúng lúc tải cao nhất.

Các bài và câu hỏi chúng trả lời

Câu hỏi	Bài	Kết luận chính
Ứng dụng đọc/ghi cache theo pattern nào?	Cache-aside	Ghi DB trước, xoá key sau; vẫn có race làm cache giữ bản cũ tới khi TTL hết.
Một hot key hết hạn thì sao?	Cache stampede	Nhiều request cùng miss và cùng đổ xuống DB; gộp request, khoá có token hoặc làm mới sớm.
Key biến mất vì hết hạn hay vì thiếu memory?	Expiration và eviction	So expired_keys với evicted_keys trước khi đụng tới TTL.
Redis thực thi command thế nào?	Event loop và I/O threads	Command chạy tuần tự trên một thread; một lệnh chậm làm PING của client khác chờ.
Lưu dữ liệu bằng kiểu nào?	Redis data structures	Chọn theo thao tác: sorted set để xếp hạng, HyperLogLog để đếm duy nhất, hash cho object.
Restart hay kill -9 thì mất bao nhiêu?	Persistence: RDB và AOF	Mặc định chỉ có RDB: mất mọi ghi sau snapshot cuối; AOF everysec mất khoảng 1 s khi máy sập.
Gom nhiều lệnh thì có nguyên tử không?	Pipelining, MULTI và Lua	Pipeline chỉ giảm round trip; kiểm tra-rồi-ghi cần Lua hoặc WATCH.
Lock Redis có bảo đảm chỉ một bên chạy?	Distributed lock	Lock có TTL vẫn có lúc hai chủ; cần fencing token ở tài nguyên đích.
Có cache mà DB vẫn quá tải?	Cache penetration & avalanche	Id không tồn tại xuyên cache; nhiều key hết hạn cùng lúc; dùng bloom filter, TTL jitter.

Bốn vấn đề này độc lập: đúng cache-aside vẫn có thể sập vì stampede, không gặp stampede vẫn có thể có p99 xấu vì một job báo cáo chiếm luồng command.

Chọn đường đọc theo triệu chứng

Tình huống đang gặp	Đọc theo thứ tự
Mới bắt đầu dùng Redis làm cache	Cache-aside → Event loop
p99 tăng đột ngột dù số request không đổi	Event loop → kiểm tra SLOWLOG và kích thước key
Database bị dồn tải mỗi khi cache hết hạn	Cache stampede
Hit rate giảm, key biến mất sớm hoặc Redis đầy RAM	Expiration và eviction
Dữ liệu trong cache lệch với database	Cache-aside, phần race và invalidation
Bán vượt tồn kho khi trừ trong Redis	Pipelining, MULTI và Lua
Cron chạy trùng trên nhiều pod dù đã có lock	Distributed lock
DB tăng tải theo chu kỳ hoặc bị bot gọi id rác	Cache penetration & avalanche
Redis restart xong mất session	Persistence: RDB và AOF